[lemma = "áidna"][msd = ".*Rel.*"]

Boađus: 526
Cealkkačájeheapmi
	North Saami corpus –
Lohkangirjelávdegoddi bargagođii jagi maŋŋil , muhto issoras byrokratiija dihte , mas visot fertii bienas bitnii dohkkehuvvot departemeanttas , lohkangirjji vuosttaš oassi almmuhuvvui easka 1965 ja nubbi oassi 1975.97 Dát golbma girjji ledje dalle 	áidna mat 	ledje čállon erenoamážit sámiid várás ja sámi birrasa birra .
Kárášjoga gymnásas lei sámegielfága skuvlla « gálvomearkan » , ja álggu rájes measta 	áidna mii 	earuhii skuvlla eará gymnásain .
Soaitá ii Didáktalaš gaskavuođamálle — nugo eanaš pedagogihkaheiven go ulbmilat galge leat 	áidna mat 	stivrejedje studeanttat Norggas ohppet dan .
dulkonvuohkái gullet golbma válddodovdomearkka ; - teaksta lea oktasaš ja lea dat 	áidna mii 	ovddasta cealkámuša teavsttas , - teaksta lea dat áidna mii muitala teavstta iešvuođaid , norpmaid , karakteraid ja dáhpáhusaid birra , iige relatiiva eará teavstta olggobealde ; - teaksta ii gehččo historjjálaš oktavuođas .
dulkonvuohkái gullet golbma válddodovdomearkka ; - teaksta lea oktasaš ja lea dat áidna mii ovddasta cealkámuša teavsttas , - teaksta lea dat 	áidna mii 	muitala teavstta iešvuođaid , norpmaid , karakteraid ja dáhpáhusaid birra , iige relatiiva eará teavstta olggobealde ; - teaksta ii gehččo historjjálaš oktavuođas .
Heaikka skibir gii lei 	áidna gii 	áddii su jurddašanvuogi ja eallinvuogi guđii
	Áidna maid 	Heaika smiehttá lea ahte vuot de bisánit su čállinbarggut .
Go dat meavrresgárit maid olbmot besset oaidnit , ja mat geavahuvvojit ovdamearkan , leat nu dáguhuvvon min muitui ovdamearkan ja sámehistorján , dat šaddet 	áidna maid 	mii muitit , ja dalle gáržžida dat min gova dan riggodagas maid meavrresgárit ja meavrresgári symbolat oktiibuot ovddastit .
Luđiid ođasmahttin ovdamearkan Mun lean dán bihtás geahččalan čájehit man dehálaš dat lea dárkkuhit ahte dat čiŋat mat leat šaddan sámesilban , eai leat 	áidna mat 	gávdnojit , ja ahte čikŋaindustrias - silbarávddiin - leamaš stuorra váikkuhus ja váldi .
eAmbbo SuollAgAt Namah ­uvvon cd buvt t ­aduvvon olggobealde Sámi , ii leat­ 	áidna mas 	leat­ geavah ­an báddejuvvon luđiid jearakeah t t ­á lobi .
Biehtár lea 	áidna mii 	beaivválaččat geavahuvvo
	Áidna mas 	olmmoš dárbbaša ballat lea balus .
- 	Áidna gii 	višša boares olbmo oahppaladdat , dál go Nilláge lea heaitán fitnamis .
	Áidna mii 	rihkui dán jaskatvuođa ledje šibihiid jienat , mat gullojedje duollet dálle Ándde vistti guovllos , go návetvázzi ii lean arvan áiggil návehii diekkár buolašin .
	Áidna mas 	dihte ahte elle ártegis áiggiid lei go gulle ain skábmaalmmis girdiid jienaid , mii ođđa áššin čuoččáldahtii sis máŋggalágan jurdagiid .
Nuorravuođa dolla lei agibeaivái čáskan sudnos eabage soai šat bastán diekkárii , 	áidna mii 	sudnuide lei vel báhcán lei duollet dálle dollestit nuppi gieđas ja vehá salastit , jos orui miella .
	Áidna gii 	čájehii čielgasit iežas morraša lei oamehasrohki nuoramus nieida .
	Áidna mii 	boahtá mus alddán leat mu muittut , main okta čábbásepmosiin lea mu ráhkisvuohta , ráhkisvuohta , mii guđii mu lámisin .
Erenoamáš dávjá jurdagat dolvot mu ealliman lihkoleamos bottuide , nuppiiguin sániiguin dan gávpoteallimii ja Birgittai , iežan ráhkisvuhtii , 	áidna mas 	bessen oasálažžan .
Sutnje lei juo nu cieggan diekkár jurddašanvuohki ahte 	áidna mii 	mearkkašii lei ahte gávpi jorai .
Suvddár dovddai iežas buohccin ja lihkoheapmen - son lei 	áidna guhte 	fertii dáppege bargat : earát baicce joavdelaste buoremus lági mielde ja orro návddašeamen friddjavuođasteaset váimmu vuođus .
Ja suvddár rohttii fas bajás báiddi ja láhttestii : Nu ahte don it leat 	áidna gean 	dáppe gehččet vehá dego njuni badjel .
Fiidnát val dárostii , ja dat fiinna dárru gal lei 	áidna man 	áhkkurohkki dohkkehii duos de .
Lei márškku sápmi – 	áidna geainna 	dáid jagiid lei albma láhkái oahpásmuvvan – guhte bargá čorgejeaddjin ja bassin buohcceviesus .
	Áidna masa 	sáhtán čujuhit , lea diet namahuvvon láhka .
Bargiidbellodat lea 	áidna mii 	dien válgaguovllus bidjá nissonolbmot bajemussii , jus juoga ii doppe ge dáhpahuva fáhkkestaga .
	Áidna mii 	dien sáhttá rievdadit , lea Kárášjoga NSR nominašuvdna .
Orro leamen ahte 	áidna maid 	guoddaleaddjit leat jearran , lea : Leat go sivalaš ?
- 	Áidna maid 	dieđán lea ahte lea vuosttaš geardi go loddenášši galgá meannuduvvot alimus dásis , gitta ministtardásis .
- 	Áidna mii 	čakčat rievdá , lea ahte go mis leat nu olu smávva mánát , fertet mii deidda čáhkkehit eambbo sajiid stuorát mánáid ektui .
	Áidna mii 	rievdá lea ahte ii šat ábut doalvut ruskkaid duvdnái Ávžžiluodda guoras , muhto ruskavuostáváldin stášuvdnii maid VEFAS IKS áigu Hánnojávrri lahka ásahit .
Boazodoalu áirras SVL:as lei namalassii 	áidna gii 	hálidii doalahit dálá hálddašanortnegiid nugo dat odne leat .
lei 	áidna maid 	geafi dajai .
lei 	áidna maid 	geafi dajai .
Ii boazodoallo berre leat 	áidna mii 	dušše massá eatnamiid , iige goassege oaččo ruovttoluotta ođđa eatnamiid .
In dieđe gal dán áššis , lea 	áidna maid 	Guovdageainnu sátnejođiheaddji Anton Dahl sáhttá vástidit .
Kristin Bjørklid lea 	áidna gii 	soaitá sámegiela lohkat viidaseappot universitehtas .
– Danne mun dál fas álggán bohccuiguin bargat , go in leat eará oahpu beassan váldit , ja boazobargu lea dat 	áidna maid 	mun dovddan ja máhtán , loahpaha Sara .
	Áidna mii 	lea váivi sudno mielas lea dat eahpesihkkaris boahtte áigi .
Diet lei 	áidna mii 	sin guovllus lea dáhpáhuvvan .
	Áidna mii 	soitii lean leamaš veahaš heitot , lei go olmmoš ii bállen oađđit .
Lohkiidreivves deatuhuvvo čuvvovaččat : “ Børre Knutsen lea viháhuvvon min bisman , ja 	áidna mii 	sáhttá rievdadit dán , lea ahte jus maiddái Knutsen álgá vearro oskku oahpahit .
	Áidna mii 	orru bistevaš , lea liibma stáhtaráđistuolus .
– Dat 	áidna mii 	midjiide lea dehálaš lea olu olmmoš dine , nagoda go máksit loana ja dat ahte eai leat badjelmeare loanat ovdalaččas , čilge Hågensen .
	Áidna mii 	fal ii lean dalle , leat dat vilges plastihkka lihtiid olggobealde , ráhppa alde , mas lea lieđit .
Muhto liikká ii lean gilvvohallan 	áidna mii 	geasuhii olbmuid Stockholbmii .
	Áidna mii 	orru dagaheame RÁB eanet risttalažžan dál go eará bellodagat lea namma .
– Dat maid Nilsen lea muitalan dáhpáhusa birra ii leat duohta , lea dat 	áidna maid 	olmmái hálida dadjat áviisii .
Muhto Holand čuoččuhii ahte jeagil dat lea dat deháleamos borramuš bohccui dálvet , ja dan ahte dat lea dat 	áidna mii 	buoiduda bohcco .
– Midjiide ii leat amas dát ášši , ja dat 	áidna maid 	mii sáhttit lohkat lea ahte dás ferte hobehit fylkkamánni , vai doppe oažžu vástádusa , muitala Meløy .
	Áidna gii 	sáhtii beastit sin , lei sin oappáš .
Lea unnán ávki lonuhit fierpmádat-lágideaddji , muhto dát lea 	áidna maid 	sáhttá dahkat jus galgá el-rávdnji hálbut .
	Áidna mii 	nanustahtašii sámi áššiid lea ahte dát loktejuvvojit nu bajás go vejolaš stádahálddahusas , loahpaha Ole Henrik Magga .
– Mis eai leat dál vel buoret ortnegat go ovddit háve , dat 	áidna mii 	dál lea buoret lea ahte mii diehtit veaháš eambbo go ovddit háve , nu ahte buorebut mii gal máhttit dákkár váttisvuođaid čoavdit .
	Áidna mii 	lea earálágan lea ahte sii geat váhnemiid luhtte orrot ja akto leat iežaset mánáin , gal lea dušše su sisaboahtu gean luhtte mánná lea , mii mearrida mánáidgárdesaji hatti , loahpaha Porsáŋggu suohkana suohkanruhtadoalli Gerd Mikkelsen Myrvoll .
- Lea Álttá guovllurievtti ja dan guovtti proseassafámuheddjjid duohken mearridit goas ášši boahtá diggái , lea 	áidna maid 	hálida dadjat dán áššái .
Eat dieđe joatká go Skauge suohkanbáhpa virggis , vai manná go ruovttoluotta Bergenii , lea 	áidna maid 	Elvebakk sáhttá dadjat .
Drotnegat leaba liige stuorámusat , ja soai leaba dat 	áidna geat 	čivggaid oažžuba .
Ii leat ge 	áidna gean 	birra muitala , geat dál eai leat šat eallime .
Son lea 	áidna gii 	dán lea dahkan , oba máilmmis .
	Áidna maid 	son muitala lea ahte sis galget dál árvvoštallančoahkkimat feastivála birra .
– 	Áidna mii 	rievdá lea ahte sii geat váldet nugohčoduvvon « Jegerprøvena » , eai šat oaččo njuolggát lágideddjiin bivdogoartta .
TBK čiekčá Nuortabeali 4. divišuvnnas lea 	áidna maid 	diehtit .
	Áidna mii 	veahkeha , lea jus váidá hallikaid , dalle oainnat leat vihtanat , Paltto ávžžuha olbmuid váidit jus dihtet sihkkarit geat vuvdet nissonolbmuid .
NBR oaivvilda boazodoallošiehtadusa leat dat 	áidna mii 	sáhttá oažžut boazodolliid vuovdit eambbo gávpebohccuid njuovahagaide .
	Áidna gii 	finadii doaluin lei Sirpmá skuvlla rektor .
– 	Áidna mii 	lei hástalus lei giella .
– Doaivvuime Telenora doaibmat , lohká May ja geahččala máŋgii riŋget 113 , 	áidna mii 	vástida lea Suoma beale operatevra Elisa .
Go Antii ollii konsearttas , de ii gávdnan šat iežas lávu , 	áidna mii 	lei báhcán , lei festiválagákti ja lávvomuorat .
– 	Áidna maid 	mun jáhkán lea ahte muhtin hástalusat leat losit nieiddaide go bárdniide , dadjá Marita .
	Áidna maid 	diehtit boahtteáiggi birra lea ahte dat lea čuovgat , loahpaha Anton Olsson .
	Áidna maid 	oaidná ilolažžan lea go sámegillii juolludit veaháš eanet ruđaid , 2,5 miljovnna kruvnnu .
– Go heahtedilli čuožžila , de lea dávjá minuhtaid birra sáhka , ja nu go mun oainnán , de leat buollinčáskadeaddjit 	áidna geat 	sáhttet logi minuhtas čoahkkanit lagabui 16 albmáin .
	Áidna maid 	boazopolitiijat jáhkket doaibmat lea jus mii doarrát , go dalle sáhttet politiijat bargagoahtit áššiin , dadjá Anti .
– Filbma ja kino leat maiddái dieđihan ahte sii eai atte ruhtadoarjagiid Sámi Filbmafestiválii , muhto Sámediggi lea 	áidna mii 	lea gáibidan ruovttoluotta máksot doarjagiid mu dieđu mielde , lohká Store-Jakobsen , gii vuordá ahte eaiggádat Guovdageainnu suohkan ja Sámi Filbmabargiid Searvi dál váldet ovddasvástádusa ja ožžot johtui ođđa stivrra mii doaibmá .
– Vuodjen šilju birra ja 	áidna maid 	vuhtten lei veaháš jiekŋa , muhto ii lean váralaš ollu .
Emma Elliane ii lean ge dat 	áidna gii 	Finnmárkkus beassá vuolgit Oslo Spektrumii čakčamánus .
– Mis lei stivračoahkkin cuoŋománu 6. beaivvi , ja dat 	áidna mii 	doppe mearriduvvui lea ahte mii maŋidit čoahkkima .
Dat lea dat 	áidna maid 	mii leat mearridan , ja mii eat leat vel gullan maidege suohkanis .
– Mun jahkán ahte ledjen ieš oalle fargga heaitit dán virggis go mis lea nu heajos bargobiras , ja in jáhke leat 	áidna gii 	dan dahká .
Dilli ii nu seavdnjat Sámi filbmafestivála ovddeš stivrajođiheaddji , Ann-Irene Buljo , lea 	áidna gean 	Ávvir lea fidnen ságaide ovddeš stivrras .
– 	Áidna mii 	dárbbašuvvo vuoittáhallat birolašvuhtii , lea ahte buorre olbmot eai guvssi gomit veahkehan dihtii sin geat gillájit , loahpaha Lilija S. Hansen .
Dat lea 	áidna mii 	lea heivvolaš dán áššis .
Lávlu Agnete Johnsen lea 	áidna gii 	lea bargan musihkain ovdal .
Sara lei 	áidna gii 	bođii dán čoahkkimii sin orohagas , ja doaivu sivvan dasa lea go orohagas ii doaimma stivra .
Rámbuvrrat leat gitta ja 	áidna geat 	leat doaimmas , leat lásedivodeaddjit , verjejuvvon soalddáhat ja journalisttat miehtá máilmmi .
– Olgun dat šaddá , lea 	áidna maid 	dadjá vuos .
– 	Áidna mii 	galgá leat , lea ordnet albma láhkai giláža čájehit duohta sámevuođa , justa nu go min boradanbáikkis , « Saamen Kammis » , mainna mii leat bures lihkostuvvan , deattuha son .
– 	Áidna mainna 	sáhttá boastut váldit , lea go beana borrá bohcco , muhto dat ges ii láve máššat gáskimis eará saji maid .
– Mii boahtit joatkit ovttasbarggu suinna dain áššiin main lea lunddolaš ovttasbargat suinna , lea 	áidna maid 	Johnsen háliida dadjat ášši birra .
– Hui hárve deaivvada nuorain geas lea nu buorre bargomokta ja čielga eallingeaidnu maid lea válljen , dadjá Johan gii ii lean 	áidna gii 	oinnii nieidda positiivvalašvuođa .
Go dievdu lei 	áidna gii 	vuittii 12 riekta , de oaččui máksojuvvot bonusčuoggáid , mii dagai ahte son vuittii olles 1,555,400 ruvnno .
Sus ii leat lohpi ruovttus ge geavahit ruđa , 	áidna masa 	beassá ruđa geavahit lea girdimátkái ja ođasmahttit mátkedávviriid go lea ruovttus .
	Áidna maid 	dasa dadjá lea ahte ruhtadeaddjit leat norgalaččat .
	Áidna mii 	lea áibbas sihkar , lea ahte aŋkke eai šatta ođđa festiválat , son duođašta .
Lea go son láiki , jurddaš go meastta diimmu hurada , dat 	áidna maid 	son lihkahallá lea go čalmmiid rávkala .
	Áidna mii 	sáhttá dahkkot lea čavget bivdonjuolggadusaid .
Ráđđádallančoahkkimiid siiddaiguin ja siidaossosiiguin Sámediggi lea 	áidna mii 	lea gáibidan ráđđádallančoahkkimiid dán linjjá olis , vaikko earáin maid livččii vejolašvuohta dan dahkat , nu go ovdamearkka dihte boazodoallu , go dát linjá guoská unnit eanet 31 orohahkii ja olu eanet olbmuide geain leat konsešuvnnat bargat bohccuiguin guovlluin .
	Áidna maid 	dieđán lean mediijaid bokte gullan ahte lea vuosteháhku boahkuheapmái go maŋit áigge váikkuhusaid eai dieđe dán dálkasis , lohká Sámi doaktáriidsearvvi jođiheaddji Per Somby .
Jus beare čalmmustahtát váttisvuođaid , de leat váttisvuođat maid 	áidna maid 	gávnnat , lohká son .
	Áidna masa 	luhttet dán áššis lea Sámediggi , nu bođii ovdan čoahkkimis Deanus .
Dál lea dearvvašnuvvame dainna ja 	áidna mas 	ballá lea jus bártidišgoahtá fas čottabákčasiin .
	Áidna maid 	celket lea ahte sii leat ain guorahallamin ášši .
	Áidna maid 	dieđán lea ahte son reivves čállán sus lea váttis barggus , ja mus ii leat eará kommentára , dadjá dál doaibmi stivrrajođiheaddji , Robin Mortensen .
Máŋga báikkiin lea priváhta mánáidgárdesadji 	áidna mii 	gávdno – danne go suohkanat eai leat oaidnán dárbbu eaige gillen ásahit sámi mánáidgárddiid .
1981 rájes leaba soai dat 	áidna geat 	leaba golbmii šaddan luossagonagassan Ohcejogas .
	Áidna maid 	mii dárbbašit lea luvvet ealáhaga almmis dan bokte go oskut sutnje guhte lea midjiide gárvvistan saji , namalassii oskut Jesusii .
– Kondoma 	áidna mii 	eastada
– 	Áidna mat 	váilot leat sámegiel oahpahusprográmmat ráhkaduvvon Máhtoloktema meriid vuođul .
	Áidna mii 	dárbbašuvvo lea duohta áigumuš ja dáhttu rievdadit dili ja veahkehit giellaberošteddjiid , go moattis gal eai nagot dan dahkat .
Jáhkkit Pedersen maid diehtá dan , muhto son šaddá jurddašit máŋga beali dán áššis , go dát fanas ii leat 	áidna mii 	nuoskkida Norgga rittuid .
Áigi lea dat 	áidna mii 	mis ii leat doarvái .
Fertet maiddái deattuhit ahte dát ii leat nu ođas ja ahte sámit eai leat 	áidna geat 	dan vásihit .
	Áidna mii 	ábuha , leat ahte politihkkáriid bealis vuoru ­huvvojit buohccit ja boarrásat nu ahte ožžot ánssášuvvon divššu .
Bargiidbellodat mean nu ­dii maid ášši miellaht to čoahk ­kimis maŋŋel suohkan ­stivračoahkkima , ja šállošit go suohkan mearridii ruhtadit geain ­nu.­ – Suohkan lea 	áidna mii 	váldá riskka loana ovddas , ja mii ballat dan sáhttit dagahit stuora olggosgoluid suohkanii jus dat priváhta fitnodagat eai nagot doallat lohpádusaideaset .
	Áidna mii 	lea lassánan riikkas lea Lar-dikšun .
Lávlu Agnete Johnsen lea 	áidna gii 	lea bargan musihkain ovdal .
– Mii NSR:s leimmet guhká sávvan ahte Bargiidbellodat ii bijaše buot iežas politihkalaš gutni dán áššái , muhto baicce dahkat dan 	áidna mii 	lea riekta dán áššis – nammalassii guldalit maid sámi ásahusat ieža dáhttot boahtteáigái ja makkár dárbbuid sii oidnet .
	Áidna masa 	son dárbbaša veahki , leat basadanhommát .
– 	Áidna mainna 	sáhttá boastut váldit , lea go beana borrá bohcco , muhto dat ges ii láve máššat gáskimis eará saji maid .
Teáhterhoavda biehttala ahte fertejit ráhkadit viessočájál ­masa.– Olgun dat šaddá , lea 	áidna maid 	dadjá vuos .
– Marja Liisa lea 	áidna gii 	oasálastá goalmmát geardde AWG gilvohallamiin .
Máŋga báikkiin lea priváhta mánáidgárdesadji 	áidna mii 	gávdno – danne go suohkanat eai leat oaidnán dárbbu eaige gillen ásahit sámi mánáidgárddiid .
– 	Áidna mii 	lea gullon mediain vuoras sámiid áššiin , lea oahppaváillagiid ášši , muhto dat ii leat doarvái .
Jáhkán ahte vaikko leat sápmelaččat , de ii leat dat 	áidna mii 	sin eallimis lea dehálaš , ahte leahkit sápmelaš , dadjá Stålka dasa .
	Áidna máid 	mun dieđán Sámi birra , lea muitaluvvon tv dahje filmma bokte , lohká Mats , ja lasiha maid ahte Duolva Duottar bártnit , geaiguin son gilvalii Norske Talenter gilvvus , gal maid leat hui
	Áidna masa 	jierisvuohta lea buorre lea go dat dagaha ahte ollu čállosat ja meinnegat oččot saji medias .
	Áidna mii 	lei somá go ledje studios , lea go ledje čiegusvuođat , ja áinnas go Fred-René Duolva Duottar joavkkus muitalii iežas čiegusvuođa go son osttii lummavagina skuvlatuvrras Romssas .
Dálki lea 	áidna mii 	sáhtášii leat buoret .
Haugsnes lei 	áidna gii 	addi fálaldaga oastit Gargia duottarstobu , iige mannan guhkes áigi ovdal go stobus ledje ođđa eaiggádat .
Ovddádusbellodaga Nils Mathis O. Hætta lei 	áidna gii 	jienastii vuostá váldit 5 miljovnna loana ollásit ruhtadit guovddáža .
Mun čuoččuhan Sámediggi lea 	áidna mii 	lea duođas váldán lotnolasealáhusa ja duoji , ja ahte das galgá leahkit birgejupmi .
Lávvardaga 70-logu beakkánat ledje Boney M. 	Áidna guhte 	dán Boney M joavkkus leamaš mielde
Romssa spábba čiek ­čanjoavku lea 	áidna gii 	fállá neahttasiiddus dieđuid sámegillii .
Dát joavku leage 	áidna man 	Nordlys dán jagi lea časkán .
	Áidna maid 	dieđán dan birra lea ahte iđidiid lea mierká .
Vuoi gáfat dette … 	Áidna máid 	dahken lei suorpmain sihkastit du ámadajus eret pizzabutnjosa !
– Noff , noff , lei 	áidna mii 	gullui seavdnjadasas .
	Áidna mii 	ávkkuha lea ovttasráđiid bargagoahtit ráfi ovddas .
Gaup ii leat 	áidna geas 	lea dákkáraš oaivil .
Duopmáriid logut ja boađuslistu lea 	áidna man 	mielde addet vuoittuid .
Leat várra dakkár geahččalusat maid mii olbmot fertet vásihit ovdal go mii viimmat galgat fuobmát ahte mánát servvodagas leat min áidna duohta riggodat , ja ahte investeret min maŋisbohttiide lea 	áidna mii 	sáhttá addit midjiide albma dietnasa .
– Lea stuorra gudni go Nordlys lei dat 	áidna mii 	beasai Finnmárkkus viidáseappot , ja dat lea hirbmat stuorra historjjálaš dáhpáhus , lohká lihkolaččat John Nystad .
Utsi lei 	áidna guhte 	ii massán heakkas go olles rocka joavku duššai Ruššii Guoládahkii 1991:s.
Ranas son lei suohkanstivraáirras , ja lei doppe 	áidna gii 	vuostálasttii ahte suohkan galggai oastit Terra-ossosiid , mii maŋŋil šattai ekonomalaš roassun suohkanii .
	Áidna maid 	ohppen lei duodjiInger Marie Sokki Hætta gullá sidjiide geat ohppe unnán skuvllas dáruiduhttinpolitihka ja soađi dihtii .
	Áidna maid 	ohppen lei go mis lei duodji , dahje « håndarbeid » nu go dalle gohččoduvvui .
Dat lea duođaid maiddái 	áidna maid 	ohppen dan skuvllas.(Ii vel almmuhuvvon ) Giehtaduojit joatkkaskuvllasDát bihttá lea oassi girjjážis
	Áidna mii 	dál sáhttá beastit SáB Ávjovári biirres , lea ahte sii gávdnet ášši , dahje áššiid , mat leat geasuheaddjit jienasteddjiide .
Dát lea 	áidna mii 	dál beastá Ávjovári válgabiire SáB .
	Áidna mii 	dál sáhttá beastit SáB Ávjovári biirres , lea ahte sii gávdnet ášši , dahje áššiid , mat leat geasuheaddjit jiena ­­­­steddjiide
Dat 	áidna mii 	soaitá leat sápmelaččaid bealis dán áššis , lea ahte muhtinlágan divat galgá mannat Finnmárkkuopmodahkii ja das han lea maiddái Sámediggi gullevaš .
	Áidna mii 	doarju ahte čađahit válggaid oktanaga , dat lea resursageavaheapmi .
Fertet maid deattuhit ahte eat oaivvil gal Márkomeanuid alkoholapolitihkka lea 	áidna mii 	geasuha gussiid Márkomennui , muhto ahte dat politihkka lea stuora ávkin meanuide .
	Áidna máid 	sáhttá fállát leat ohcat saji eará gielddas .
Dat 	áidna gii 	duohtavuođas sáhttá sin hehttet , leat sii ieža .
leaba buorit ovda-mearkkat dasa ahte dat 	áidna gii 	sáhttá hehttet nuoraid lihkostuvvamis , lea son ieš
	Áidna mii 	leamaš sutnje váttis lea skábma , muhto dál lea son oastán beaivečuovgalámpá mii galggašii ávkkuhit .
	Áidna mii 	lea čuvvon Englándda juovlavieruin , lea heŋget juovlakoarttaid seaidnái dahje bajábeallái uvnna , muitala Martin .
– 	Áidna geasa 	luohttá lea iežas oabbái ja vieljaide , muitala Høgden .
	Áidna mii 	lea sihkar sin bealis ovttasbargoguimmiid ektui , lea Sámeálbmot Bellodat .
– Mis ferte diehttelas leat ovttasbargu eará listtuiguin jus galgat oažžut eanetlogu , lea 	áidna maid 	Klemet Erland Hætta dadjá dasa ahte livččii go dán listtu áirras sidjiide vejolaš ovttasbargoguoibmin .
– Bargu dávjá manná lagamusaid ovdalii , go 	áidna mii 	lea mu oaivvis lea oahppat replihkaid .
Go dievdu lei 	áidna gii 	vuittii 12 riekta , de oaččui máksojuvvot bonusčuoggáid , mii dagai ahte son vuittii olles 1,555,400 ruvnno .
– 	Áidna mii 	sáhttá čoavdit daid , lea ahte stáhta bidjá stuorra sáhkuid boazodolliide , lohká Suhr .
– Hui hárve deaivvada nuorain geas lea nu buorre bargomokta ja čielga eallingeaidnu maid lea válljen , dadjá Johan gii ii lean 	áidna gii 	oinnii nieidda positiivvalašvuođa .
	Áidna masa 	luhttet dán áššis lea Sámediggi , nu bođii ovdan čoahkkimis Deanus .
	Áidna mii 	lei čielggas go čoahkkin álggii , lei ahte vuosttaš sadjái galggai nammaduvvot Kárášjoga SáB ovddasteaddji , Terje Tretnes .
– Mis leat leamas moadde čoahkkima ja galget ain čoahkkimat , lea 	áidna maid 	Klemet Erland Hætta háliida muitalit .
	Áidna maid 	Hilde háliida lea ahte su nieiddas Katinkas gálgá
Brattsberg muitala ahte 	áidna mii 	sáhttá maŋidit vástádusa veháš lea oahppodirektoráhtta , mii galgá geahčadit vástádusa ovdal go Breivika skuvla oažžu dan .
	Áidna máid 	mun jáhkán leat ávkin dahkat lea ahte mii geahččalit iskat lea go vuollelis čáhci nu ahte vel buorebut beassá eanan bassat dahje buhtistit čázi ovdal go mii pumpet čázi gálduide .
– 	Áidna mii 	addá badjebáhcaga lea sáddo- , ja minerálavuovdin , ja láigomáksu eatnamiid ovddas .
	Áidna mii 	oastá rakeahtaid Gáregasnjárggas lea Hansa Bari .
Sámediggi lea 	áidna mii 	lea gáibidan ráđđádallančoahkkimiid dán linjjá olis , vaikko earáin maid livččii vejolašvuohta dan dahkat , nu go ovdamearkka dihte boazodoallu , go dát linjá guoská unnit eanet 31 orohahkii ja olu eanet olbmuide geain leat konsešuvnnat bargat bohccuiguin guovlluin .
Lea go son láiki , jurddaš go meastta diimmu hurada , dat 	áidna maid 	son lihkahallá lea go čalmmiid rávkala .
	Áidna mii 	lea áibbas sihkar , lea ahte aŋkke eai šatta ođđa festiválat , son duođašta .
	Áidna maid 	dasa dadjá lea ahte ruhtadeaddjit leat norgalaččat .
Guovddášbellodaga Einar Johnsen lei dat 	áidna gii 	orui de iežas áigumin vuovdit ja iige nu ollus dan Guovddášbellodaga politihka ja ná son dajai : – Mus lea ollu oahppu ja mun lean Fylkkadikkis maiddái čohkkán .
	Áidna mas 	sii ledje ovttaoaivilis lei ahte buot sámi ealáhusaid galggašii doarjut .
Saia Stueng oaivilis 	áidna geat 	leat morihan skuvlaáššiin lea NSR ja Kárášjoga Sámesearvi .
Lea hui suddu go oahpaheaddji ii vuolgge , go son lea dat 	áidna gii 	dovdá buot mánáid dán klássas , eat mii goit váhnemat dovdda klássa nu bures , dadjá okta váhnen 7 A klássas .
– 	Áidna masa 	mis lea áhppi láhčit borramuša ektui , lea ahte muslimat eai oaččo spiinnebierggu , ja ahte vegetariánat ožžot borramuša mas ii leat biergu , muitala son .
	Áidna maid 	dieđán lean mediijaid bokte gullan ahte lea vuosteháhku boahkuheapmái go maŋit áigge váikkuhusaid eai dieđe dán dálkasis , lohká Sámi doaktáriidsearvvi jođiheaddji Per Somby .
	Áidna máid 	diehtit ahte mii leat rievttes listtu sádden Girkoráđđái , lohká Guovdageainnu Girku girkoverdde Anders A. Gaup .
Jus beare čalmmustahtát váttisvuođaid , de leat váttisvuođat maid 	áidna maid 	gávnnat , lohká son .
Sus ii leat lohpi ruovttus ge geavahit ruđa , 	áidna masa 	beassá ruđa geavahit lea girdimátkái ja ođasmahttit mátkedávviriid go lea ruovttus .
	Áidna mii 	sáhttá dahkkot lea čavget bivdonjuolggadusaid .
	Áidna mii 	váillui Bør Børson jr. bihtás lei vejolašvuohta deaddilit TV-gáiddusdeattana , vai neavttárat sámástišgohtet .
Kárášjoga ADHD báikkálaš searvi bargá čájehallan dihte ahte DON it leat 	áidna geas 	lea ADHD , ADD .
– 	Áidna maid 	duiskkat dihtet Suomas lea Nokia-mearkka ja man buori skuvlla oahpahus dássi lea Eurohpás .
	Áidna mii 	sáhttá goazadit Sámiid Álbmotlihtu lea dat go sii eai beasa oaidnit jienastuslogu listtuid eaige dieđe geat easka leat dieđihan jienastuslohkui .
– Mii boahtit joatkit ovttasbarggu suinna dain áššiin main lea lunddolaš ovttasbargat suinna , lea 	áidna maid 	Johnsen háliida dadjat ášši birra .
Sámedikki lohpádus nuvttá oahpponeavvuid ja čáppagirjjálašvuođa lohkosiid juogadeapmis Norgga Mánáidgárddiide ja Vuođđoskuvllaide šaddá divrrasin danin go Sámediggi gártá šiehtadit maid eará lágádusain ii ge Davvi Girjjiin ráhkaduvvon 3 miljovnna ruvnno šiehtadus leat 	áidna mii 	šaddá máksit , muitala Ann-Mari Thomassen ( NSR ) .
Boazosámit ges lohket ahte sii han guođohit bohccuid buoremus lági mielde , dieđusge dat 	áidna mii 	Álttá guovllus veahkeha lea várra áidut buot gittiid vai dat riiddut nohket .
- Jus muhtin olmmoš juhká alkohola , de bálkestit mii su olggos festiválas , dadjá festivála hoavda Beatrice Fløystad , son joatká : 	áidna mainna 	besset oaivvahuvvat lea buriin musihkain , mii lea festiválas
	Áidna mii 	su mielas ii leat nu buorre , lea dat hávronhádja go rahpá burkke go guolevuodja hávru go áibmu boahtá .
	Áidna maid 	gáđan lea mu maŋemus borramuš dán máilmmis , namalassii guokte kubihka oljosuovva ja njálmme dievva čuoikkat .
	Áidna mii 	diekkár olbmáin lea mii mus ii leat , lea ahte besset lášmmohallat gávcci diimmu beaivvis .
Dat lea 	áidna maid 	háliidan .
Mm … Odne leat 	áidna gii 	it leat bilkidan Ipmila !
Muhto jus dát doallá deaivása , de dat mearkkaša ahte gávdnoje juo ovdalgihtii buot dárbbašlaš oahpponeavvut , ja 	áidna maid 	dárbbašii dahkat lei distribueret daid skuvllaide .
– Sápmelaččat leat dat 	áidna geat 	besset boradit iđitborramuša ráđđeviesus , lohká Fabian Stang , ja lasiha : – Na , miessemánu 17. beaivvi bohtet gal rukses- ja alit-ruoššat deike borrat iđitborramuša , muhto dat hal gal lea eambbo dego idjabiebmu sidjiide .
Eira lei 	áidna gii 	oaččui 10 minuhta dan sivas go bihttá galggai gullot sihke sámegillii ja dárogillii .
Danne lea imaš go 	áidna maid 	ain fuobmájit jagis jahkái , dat lea lávdegottiid ja joavkkuid bidjat bargat áššiin , measta juo juohke jagi go lea seamma váttisvuohta .
	Áidna mii 	dán rádjái lea leamaš fokusis lea boazodoalu vuosttaldeapmi .
	Áidna máid 	Kárášjoga politihkkarat sáhtte lohpidit lei ahte njuoratmánát galget juobe oažžut boahkuheami .
– Naa , 	áidna gii 	geasuha mu lea Obama , Son lea hui moddjái ja orro hui luohtehahtti .
Dievdu gii duššai lei okto biillas , ja 	áidna gii 	fallehuvvui lihkohisvuhtii .
	Áidna mii 	lea báhcán lea seaŋga , guokte stuolu ja beavdi .
– Go heahtedilli čuožžila , de lea dávjá minuhtaid birra sáhka , ja nu go mun oainnán , de leat buollinčáskadeaddjit 	áidna geat 	sáhttet logi minuhtas čoahkkanit lagabui 16 albmáin .
Skuvllas lei son 	áidna gii 	oaččui 25 000 Ruoŧa ruvdnosaš entreprenevrastipeandda .
Anton Dahl muitala ohcanáigemearri ii leat vuos dievvan ii ge sáhte dadjat man olus leat ohcan virgái , go Ellen Inga lea 	áidna gii 	lea suovvan almmuhit namas dássážii .
– Oahpaheapmi lei dárogilli , ja 	áidna maid 	das ohppen lei juovlamuora sárgut , boagusta son .
	Áidna maid 	oaidná ilolažžan lea go sámegillii juolludit veaháš eanet ruđaid , 2,5 miljovnna kruvnnu .
Radongássa lea lunddolaččat luonddus , ja lea dat 	áidna mii 	lea radioaktiiva ja várálaš olbmuide jus olu sitnárda vissui .
	Áidna gii 	finadii doaluin lei Sirpmá skuvlla rektor .
	Áidna mii 	váilu lea eanaeaiggádiid vuolláičála go gielda maŋŋonii skoviid sáddemis .
Son lohká 	áidna mii 	dán áigge lea hástalussan báhpaide lea sárdnidit Ipmila sáni nuorat geardái vai sii ipmirdit dahje nagodit váldit vuosttá dan .
– Mii eat gieldda bealis dán áššái lokte suorpmage , 	áidna maid 	dahkat lea čáhkket saji iežamet ruovttusiiddus dán ášši birra .
	Áidna mii 	váilu lea vuolláičála .
	Áidna maid 	boazopolitiijat jáhkket doaibmat lea jus mii doarrát , go dalle sáhttet politiijat bargagoahtit áššiin , dadjá Anti .
– Doaivvuime Telenora doaibmat , lohká May ja geahččala máŋgii riŋget 113 , 	áidna mii 	vástida lea Suoma beale operatevra Elisa .
	Áidna maid 	dieđán lea ahte son reivves čállán sus lea váttis barggus , ja mus ii leat eará kommentára , dadjá dál doaibmi stivrrajođiheaddji , Robin Mortensen .
– Paragráfa 10:s ii boađe ovdan ahte várrepresideanta heaittihuvvo , go dat lea Sámedikki vuođđonjuolggadusain mielde , lohká son , ja lohká 	áidna mii 	rievdá lea čoahkkinjođiheaddjái šaddá leat dat bajimus Sámedikkis , čilge son .
Gielda almmuhii guovdafierbmefidnu birra ja Telia Sonera lei 	áidna mii 	barggai fálaldaga .
– 	Áidna mii 	ii leat nu suohtas lea go lei nu galbma biegga , lohká Nordbye .
Go Antii ollii konsearttas , de ii gávdnan šat iežas lávu , 	áidna mii 	lei báhcán , lei festiválagákti ja lávvomuorat .
	Áidna maid 	celket lea ahte sii leat ain guorahallamin ášši .
Dál lea dearvvašnuvvame dainna ja 	áidna mas 	ballá lea jus bártidišgoahtá fas čottabákčasiin .
– 	Áidna maid 	dál dieđán lea ahte válddán oktavuođa Sámi girkoráđiin ja Sámedikkiin , lohká son .
Vuoddji dagai 	áidna mii 	lei riekta , ja attii rievvárii lávkka ovdal go čuojahii veahkkenummirii , muitala Cominora doaimmajođiheaddji , Magnar Nilsen nordlys.no:i .
Son lea bargan garrasit njulget eallima , ja sus lea okta 	áidna man 	ovddas eallá : Su áidna bárdni , Jes .
Radonsuonjardeapmi lea 	áidna mii 	lea duođaštuvvon dagahit borasdávdda .
	Áidna mii 	rievdaduvvo lea hápmi ja hattit , duođašta Alsén .
– Mun in jáhke ahte mun lean 	áidna gii 	oainnán váttisvuođa dán vuogis , dadjá son ja joatká : – Jus livčče SGP lágideaddjit doalahan dan ovddeš dieđihanvuogi , de jáhkán livčče eanet dieđihan ja čájehan beroštumi oassálastit daidda gilvvuide , erenoamážit vuorrasit olbmot , dadjá son , muhto Peltopera deattuha ahte jus livččii eará go cd dohkkehuvvon , de livččii eará ášši .
	Áidna masa 	Radek ii leat liikon Sámis leat čuoikkat iige son riekta jáhke dasa ahte dán jagi Sirpmá guovllus ledje áibbas unnán čuoikkat .
	Áidna maid 	diehtit boahtteáiggi birra lea ahte dat lea čuovgat , loahpaha Anton Olsson .
Beakkán sámi artista Johan Sara jr lea 	áidna gii 	ođđasat áiggis lea huksen viesu nuortabeallái .
– 	Áidna maid 	mun jáhkán lea ahte muhtin hástalusat leat losit nieiddaide go bárdniide , dadjá Marita .
Beaivváš báittii , lasttat ledje runodan , dolla bulii , vilges gáisáčohkat oidnojit guhkkin , 	áidna mii 	váillui lei cizážiid vizardeapmi .
Eira lei ge 	áidna gii 	doarjjui JSL oainnu suodjalanplánaáššis .
– 	Áidna mii 	lei hástalus lei giella .
Beaskáđđasa dievdojoavku lea dat 	áidna mii 	lea geassádan dan rádjái , dan dihte go sii leat mearkume .
– Nu mo mun dieđán , de lean dat 	áidna gii 	galggan guoimmuhit hávdádusas .
Riekta lea dieđus ahte Gunn Rita Boine heaibbui gitta bajimussii ja son lei 	áidna gii 	faskii gollemedáljja heaibungilvvus .
– Kondoma lea dat 	áidna mii 	suddje klamydia njoammuma vuostá ja mii doaivut nuorat geavahit daid nuvttá kondomaid , lohká son .
Dat lea 	áidna maid 	sáhtán dadjat .
	Áidna maid 	muittán lea A2 + B2 = C2.Veahkeha go dat ?
	Áidna maid 	háliidan lea nuorra gii máhttá humadit !
Mun ságastan , jearahan , hástalan , iskkanja 	áidna maid 	gulan lea
Nieida ii leat mihkke vearredahkkiid , 	áidna maid 	dagai lei liikostit boasttu olbmái .
	Áidna maid 	Liisa dagai lei bargat ja leahket suinna fárrolaga .
Sámegiella lea dalle 	áidna maid 	muitet .
	Áidna maid 	meahccehálddahus fálai lei bargu čuohppat muoraid .
	Áidna maid 	mii diehtit otne lea , ahte sis geat dáid plákahtaid heŋgon leamaš biila , danin go lea nu guhkes gaskkat , dadjá Deanu leanmánne Sverre Mienna .
	Áidna mii 	dás lea , lea dat moralálaš bealli .
Ámmon Ánde lei 	áidna gii 	jienádii searvvi vuostá , go jearai ahte lei go searvvi ulbmilin loahpalažžat goddit sámegiela .
Norgga Sámiid Riikkasearvvi ( NSR:a ) áirras Marianne Balto Henriksen diehtá , ahte 	áidna mii 	veahkeha rasismaleavvama vuostá , lea buoret diehtojuohkin sámi dilálašvuođain , ja dát diehtojuohkin lea nášuvnnalaš ovddasvástádus .
Eavttut lihkostuvvamii eai gal orron leamen buot buoremusat : Áviissas ii lean oktage oamasteaddji , oaivedoaimmaheaddjis ii lean journalisttalaš bargoduogáš ja mun ledjen 	áidna gean 	dassái ledje fáhtten geas lei journalisttalaš vásáhus !
	Áidna maid 	váillaha lea anárašgiel teavsttaid čájáhusain .
– Mii vuvddiimet dán vahkuloahpa hirbmat bures , muhto liikká ii lean dat mu mielas dat 	áidna mii 	lei dehálaš .
Riikkas leat njeallje eará muslima rádiostášuvnna , muhto Radio islam lea 	áidna mii 	gáibida ahte dušše albmát galget beassat radios hállat .
	Áidna maid 	bargá lea gáržžiida dábálaš olbmuid privahta opmodaga ja hehtte nuoraid álgimis ja árbevirolaš bearaš boazodoalu , dieđiha son .
	Áidna mii 	headjudii lágideami , lei láidesteaddji Mikkel Gaup .
	Áidna maid 	nannosit suodjala lea johtingeainnuid .
Neavttár Svein Birger lea 	áidna gii 	juoidá dahká .
Muhto dát ii leat 	áidna mii 	lea dáhpáhuvvon .
	Áidna man 	alde beaivvi vuostálastit ain nárrohaddet lea , nu mo vihtta jagi dassái , symbolaid alde .
	Áidna mas 	bukten cealkámušaid FD:i lei das maid áicen searvegoddeválgga jienaid rehkenastimis , ahte máŋga listakumuleremat ledje hirpmástuhtti ovttaláganat .
	Áidna mii 	Suomas váilui lei juolggis bávččadahttán Janne Tapio .
Mihcamáraid áigge lei Raappana mielde viehka jaskat , dat lei 	áidna mii 	dohppii .
	Áidna mii 	sáhttá buoridit dili lea ahte mii ieža hutkat bargosajiid ja vugiid barggahit eanebuid .
Daningo dárbu lea nu ollu stuorát , ja daningo ruhtajuolludeapmi Sámediggái ii leat 	áidna mii 	čájeha ráđđehusa beroštumi Sámi servodagas .
	Áidna maid 	váillaheaba lea sámi kultuvrra , mas lea dušše okta gursa .
	Áidna mii 	lea váidaláhtti lea go Ruoŧa ja Suoma sápmelaččat eai beroš Nilut Cupas .
Otná skohtera lea Hugo dovdagoahtán bures , 	áidna mii 	Hugo váivvida lea mohtor .
Dát dutkanguovddáš lea dál máilmmis 	áidna mii 	doaibmá , go Ruoššas leat dutkamat guossalan ruhtaváilái .
Áidna bistevaš čoavddus livččii danin ahte sámegiel bustávat šaddet oassin operatiivvavuogádahkii , ja 	áidna mii 	sáhttá dan dahkat lea Microsoft .
	Áidna maid 	eaiggáduššet leat biktasat mat leat badjelis ja vel rátnu .
Anti lea 	áidna guhte 	ii háliit sirdit KOAS:a doaimmaid ođđa fitnodahkii , stivrra čoahkkingirjji mielde .
– Romssa univerisitehta ii leat 	áidna mas 	leat beroštumit ja geatnegasvuođat sámi servodaga ektui .
Son lea 	áidna guhte 	máhttá sámegiela .
Ii oro leamaš ollu veahkki ahte lea sáhttán oažžut sierra doarjaga boaitobealbáikkiide , go 	áidna mii 	lea šaddame orrot leamen turistafitnodagat , čierastanluohkát ja golfagiettit .
	Áidna man 	birra smihttet lea jođánit vuodjit .
Leago gaskavuohta gaskal Sandemose dovddus lágaid ja Nilut joavkku doaimmaid , sáhttit 7 čuoggás čuvget čuovvovačča : Ii dárbbaš máhttit maidege jus galggaš beassat Nilut jovkui , 	áidna mii 	gáibiduvvo lea
Luođit leat 	áidna mat 	báhcet , buot eará nohká .
	Áidna mas 	vulggii mihkkege , lei girkostallamis .
Go riekteášši ii leat 	áidna mas 	Brandsfjell dárbbaša ballat .
Šibitdoavttir lea 	áidna gii 	galgá sáhttit gáldit , ja sus ii galgga leat lohpi gáldit go herggiid .
Hætta lea 50- jahkkásaš guovdageaidnulaš , ja lea dán rádjai 	áidna gii 	lea ohcan virggi .
	Áidna mii 	lea oidnon ja gullon , lea njealljejuvllatsihkkel ja sáhkkilis mánát .
	Áidna mii 	lea heittot lea go sámegiella ii gullo nu dávjá , sihke radios ja beaivválaččat , lohká son .
	Áidna mii 	muhtumin vuvdo dáid showain leat biktasat ja sisbiktasat maid čájehit , eaige albmát dahje nissonat geat daid leat coggan .
DEHÁLAŠ BARGGUS : – Juohke 	áidna guhte 	duvdá sámegiela ovddas lea dehálaš ja juohke bargu mávssolaš , lohká Nils Henrik Valkeapää .
Juohke 	áidna guhte 	duvdá sámegiela ovddas , lea dehálaš ja juohke bargu mávssolaš .
Boazodoallu lea fas 	áidna mii 	duođaid lea doalahan sámegiela , vaikko ii leat buot sajiin .
	Áidna maid 	dárbbaša lea sierra basadanlanja ja gohkkenvejolašvuođaid .
	Áidna mii 	váilo lea visti gos sáhttá ráhkadit biepmu .
	Áidna mii 	meahcis láve hui heittot Saari mielas lea go Statskog girdá helikopteriin ja bearráigeahččá .
Ja mii leat dat 	áidna geat 	dan bargat máilmmis .
Loahpas muitala Strømeng Knivsmed AS jođiheaddji Hjalmar Strømeng ahte sin fitnodat lea 	áidna geat 	vuvdet dáid radioid Davvi - Tromsas ja Finnmárkkus .
	Áidna maid 	dárbbašat ovdal go sáhttá vuolgit lea dieđusge muhtimat geaid galgá deaivat .
	Áidna maid 	diehtit gova birra lea ahte dat lea govvejuvvon Anára guovllus .
Diet foanda han lea 	áidna mas 	Sámediggeráđđi lea sáhttán váldit ruđa go ráđi mielas leat leamaš erenoamáš polithkalaš sivat dasa .
Boazodoallu lea erenoamáš fiinna ealáhus ja kultuvra - 	áidna mii 	sáhttá ávkkástallat issoras stuora eatnamiid ja jeahkála duoddaris .
	Áidna masa 	Uchermann čujuha , lea dearvvašvuođadepartemeantta plánaide gártet buot gárrenmirkoeastadan institušuvnnaid Norggas .
Lea divrras hukset valáštallanlanja ja 	áidna maid 	sáhtášedje dahkat lea bidjat ruđa boahtte jagáš bušehttii , vai livččii vejolaš maidege bargat .
	Áidna mii 	sáhttá oažžut justisdepartemeanta válljet Deanu doaibmabáikin , livččii gáibádus Sámedikki beales .
– Mii leat dat 	áidna geat 	sáhttit dáhkidit sámi aviissaid bisuheami .
Politiijáid hehttenáđat leat dat 	áidna mat 	muitalit ahte juogalágan ilgadis dáhpáhus lea deaividan dán njealji seainni siskkobealde .
Borghild Oskal ( juvlastuolus ) lea 	áidna gii 	lea eallime su buolvvas .
– Dat 	áidna mii 	mu suorbmasiin lea oktasaš dainna árbevirolaš suorpmas-áddejumiin ahte suorpmas lea jorbbas , lea ahte daid sáhttá bidjat surbmii , hábmen muđui lea áibbas friddja .
	Áidna maid 	lohket diehtit lea ahte ii bargga šat dearvvašvuođaguovddážis .
	Áidna mii 	dalle veahkeha lea stuoranjálmmát leat .
– Áigut váikkuhit njunušpolitihkkáriid ja stáhtaministara dahkat dan 	áidna mii 	lea riekta ja addit buhtadusa midjiide go massiimet skuvlla soađi ja dáruiduhttima geažil , lohká Kárášjoga oahppováillat-olbmuid ovddasteaddji Anne Margrethe Teigmo Guttorm .
Sara ii leat dat 	áidna gii 	lea ohcan sierra organisašunnummira .
Kim lei 	áidna gii 	birgii .
	Áidna gii 	beasai heakkas biilalihkohisvuođas , Kimme Utsi , lei maid boahtán muitokonsertii .
Dan botta go Min Áiggi journalista leai Gillevuona goansttarássešiljus , de son ii vuohttán mákkárge cielaheame , ii čiekčiin ii ge gehččiin , 	áidna mii 	gullostii oktii , leai uhca luođáš .
	Áidna maid 	mun gáibidin gielddas lei čielga vástádusaid .
ÁIGI RIEVDAN : Boazodoalli ja NBR lahttu Merika Jonassen lei 	áidna gii 	
Dat lea 	áidna maid 	dál sáhttá heahteveahki birra diehtit .
Boazodoallu lea buorre ealáhus ja kulturmálle - dat 	áidna mii 	sáhttá atnit ávkki duoddara jeahkális .
Midjiide olggobeale olbmuide gal soaitá lea váttis ipmirdit man lossat ferte leat čađat ballat ođđa diggeáššiin , go 	áidna maid 	háliida bargat , lea fuolahit ealáhusa nu go dat lea buolvvaid mielde fuolahuvvon .
Dat 	áidna mii 	váilu leat váhnemat ja ollesolbmot geat eaktodáhtolaččat váldet dán barggu badjelasas .
	Áidna mii 	hehttešii dán lea Našuvnnalaš álbmotkongreassa , muhto sii ge dáidet dohkkehit ođđa lága .
Goikkádat ii leat dat 	áidna mii 	buktá geafivuođa Gaska-Amerihkkái .
Jos sámedikki prinsihpa galgá čuovvut ja buot sániid jorgalit njuolgga sánis sátnái , na dalle gal ii leat sátnevádjasa návli 	áidna mii 	ii doaimma .
	Áidna mii 	váillui , lei beaivváš maid boares áhkku lei suoládan .
	Áidna mii 	lea veaháš ilgat , lea jus šaddá beare čoaskkis telttas .
	Áidna mii 	čuovvu ovdáneami lea dat njálmmálaš giella .
	Áidna mii 	sáhttá njeaidit Sámedikki mearrádusa lea riikkarevišuvdna .
Min Áigi vikkai oažžut Ságat doaimmaheaddji Geir Wulff ságaide , muhto son lea luomus , ja sadjásaš doaimmaheaddji Oddgeir Johansen ii háliidan dadjat maidege áššis , earret dan ahte 	áidna gii 	diekkár áššiid sáhttá kommenteret lea sin doaimmaheaddji Geir Wulff .
Min Áigi vikkai oažžut Ságat doaimmaheaddji Geir Wulff ságaide , muhto son lea luomus , ja sadjásaš doaimmaheaddji Oddgeir Johansen ii háliidan dadjat maidege áššis , earret dan ahte 	áidna gii 	diekkár áššiid sáhttá kommenteret lea sin doaimmaheaddji Geir Wulff .
Son ii leat 	áidna gii 	ii leat duostan .
Son ii leat 	áidna gii 	ii leat duostan .
– Doppe eai oro olbmot ja 	áidna mii 	lei suolaveara das lei muorra-omman .
	Áidna maid 	dárbbaša go galgá ovdalgihtii jienastit lea legitimašuvnna .
Go dilálašvuohta lea nu , de galget čađahuvvot doaimmat váfistit guoskevaš álbmoga rievtti geavahit eatnamiid gos sii eai leat 	áidna geat 	ásset , muhto gos sii árbevirolaččat leat buresbirgejumi viežžan ja árbevirolaš doaimmaid čađahan .
Sofiya ii leat dat 	áidna gii 	lea leamaš dákkár olmmošmeahttun dilis .
	Áidna maid 	dieđát lea ahte lea bággu čakŋalit vissui .
	Áidna mii 	dan 172 miljovnnasaš FFR dietnasis manná skuvllaide , lea hukset spábbastoahkanšiljjuid .
	Áidna maid 	diehtit lea ahte Ovddádusbellodat ja Bargiidbellodat ii ovttasbargga ja ahte Sosiálisttalaš Gurotbellodagas ja Bargiidbellodagas lea oktiibuot 12 áirasa .
	Áidna geaid 	váillahedje ledje rittu gielddat ja Kárášjoga gieldda .
	Áidna mii 	rievda lea ahte namat bohtet xxx sajiide .
– Lea Coop-Finnmárku gii mearrida maid mii galgat vuovdit Mega gávppis Kárášjogas , lea 	áidna maid 	Sandvik háliida dadjat dán áššis .
	Áidna maid 	ohppen “ skealbmagánddaid ” skuvllas lei dárogiella , kriminalitehta ja doarrun .
Oažžu dadjat nu ahte , 	áidna maid 	mun ohppen dan skuvllas lei dárogiella , kriminalitehta ja doarrun , deattuha Sverre .
	Áidna mii 	šaddá divrašeabbun leat doaibma golut máŋŋá , lohká Sæther .
	Áidna maid 	diehtit lea ahte lea bargan dego jalla daid maŋemus áiggiid gárven dihte nuoraidaviissa .
Tromssa boazosámiid fylkkasearvvi jođiheaddji Arild Pettersen ( čalmmat ) lei 	áidna gii 	vikkai boktit sága .
Diet lei dat 	áidna mii 	vel váillui !
Diet lei dat 	áidna mii 	vel váillui !
Diet lei dat 	áidna mii 	váillui vel !
Go dilálašvuohta lea nu , de galget čađahuvvot doaimmat váfistit guoskevaš álbmoga rievtti geavahit eatnamiid gos sii eai leat 	áidna geat 	ásset , muhto gos sii árbevirolaččat leat buresbirgejumi viežžan ja árbevirolaš doaimmaid čađahan .
	Áidna mii 	lea guorranan lea báraskáhppe .
– Lean mearkkašan ahte Justiisalávdegoddi lea mearridan ságastallat Sámedikkiin ja Finnmárkku fylkkadikkiin Finnmárkkolága-barggus , lea 	áidna maid 	justisministtar Odd Einar Dørum dadjá .
Orru leame nu ahte dat 	áidna mii 	sáhttá gádjut Ruoŧa Sámedikki , leat jienasteaddjit .
Juo , 	áidna maid 	dárbbašit diehtit lea ahte beassat go TV:ii vai eat .
– 	Áidna mii 	lea rievdan lea ahte riikkastivra lea unnon .
	Áidna masa 	Sámi Radio lea čeahpimus máilmmis , lea sámegillii gaskkustit áibmomedian
Boađusin lea dasto ahte sámi kulturguovlu , mii ii leat duohtaduvvon , ja mii lea okta dain 	áidna mii 	mis vel lea , billistuvvo ja duohtaduvvo agibeaivái .
	Áidna maid 	sii dárbbaše lei vuoimmi čohkket ja danne ii gollan nu guhka ovdal go fas čoahkkane .
	Áidna maid 	son vissasit diehtá lea ahte juohke diŋgga ovddas šaddá máksit ruđaid .
Son juoiggai vuosttaš geardde almmolaččat , ja lei 	áidna gii 	juoiggai musihka haga .
	Áidna mii 	muittuha Sirpmálaččaid ja Ohcetjotlaččaid ahte orrot guovttebealde rájá lea duollostašuvdna Ohcejogas .
Mii geahččalat nu eallit ahte duollostášuvdna Ohcejogas lea 	áidna mii 	muittuha ahte gávdno rádjá , oaivvilda Sirpmá gilisearvvi jođiheaddji Jon Erland Balto .
	Áidna maid 	vástidii ovdal go beškii telefunrevrra ala lei ahte koarra ii beasa go vuoiŋŋalaš sálmmaid lávlut girkus .
	Áidna maid 	dieđán lea ahte son seaivvui deike Tromsii .
Eat leat mearridan ahte guoddaluvvo go duopmu , lea 	áidna máid 	Biti hálida dadjat áššái .
Duopmustuolut leat 	áidna geat 	sáhttet čielgasit vástidit juridihkálaš gažaldagaid .
	Áidna maid 	dieđán lea e-poasta mii mannan vahkus bođii .
Dat lea 	áidna maid 	sáhtán dadjat áššái , vástida Norgga čázádat-ja energidirektoráhta ( NČE ) ossodathoavda Arne Olsen Min Áigái .
Ávžžuhusdoaimmahagat dadjá ahte 	áidna mii 	veahkeha nahkariid vuostá lea nohkestit 15 minuvtta , muhto Ántes gal leat iežas goansttat .
	Áidna maid 	gávdne lei riššakiissi mii šealgádii dego alluvialaš golli .
	Áidna maid 	Sámedikki presideanta Sven Roald Nystø lohpida lea šiehttadallamat gaskkal Sámi dáiddárráđi ja Sámedikki .
	Áidna mii 	dalle geasuhii su ledje buoiddes lákcabuotnjumušat , válljis Coca Cola ja eará sohkarnjálgát .
– 	Áidna máid 	sáhttá moaitit lea dat go Boalvvir stáhta ruđaiguin gilvala miiguin seamma márkanis .
- Dušše ávžžuhit doallat šiehtadallan čoahkkima mas gulahallet ja soabadit , lea 	áidna máid 	sáhtán dahkat , lohká Arne Hansen .
	Áidna maid 	dadjet lea ahte dat bargu ii leat guđe ge muttos , ja ahte min orohagas lea olmmoš mielde dan barggus .
Doarrun gaskal guovtti dievddu , mas nubbi dojii njuni , lea 	áidna maid 	sáhttet čatnan jugešvuhtii .
– Son han lei 	áidna gii 	mis máhtii čuojahit juogalágan čuojanasa .
Muhto ii son sáhttán konkrehta čujuhit guđeláhkái , 	áidna maid 	dajai lea , ja ná lei sánis sátnái:”Danne go lean stuora einnosteaddji ” .
Mun ledjen 	áidna gii 	in lean vuolgime ja šadden searvat fiktiivvalaš heajaide .
– Luohti lea dat 	áidna maid 	máhtán .
– Min bearaš lea 	áidna geat 	guođohit hergčorroga sierra luovos eatnamis , nugo áiggiid čađa leat sápmelaččat dahkan .
– 	Áidna máid 	diehtit lea ahte šaddet mearkkašahtti unnideamit muhtumiidda .
– Dássážii leat historjjá birra measta jávohaga leamaš , ja sávan našunalstáhta Norgga nu fargga go vejolaš njulget dan vearrivuođa mii ii leat vuos čielgan , čállá Urheim stáhtaministarii ja muitala ahte 	áidna mii 	dássážii lea dahkkon lea muitobácci ceggen Måsske-gillái , muhto čuovvoleapmi váilu .
Selnes guhte áddestallá sápmelaččaid dárogiel ` hállanvuogi logai ahte 	áidna mii 	vel ii gávdno lea « lett margebein » dahje geahppa ađa .
– 	Áidna maid 	Diesel ” mieđiha ” lea ahte lea viežžan inspirašuvnna Lapplandas .
– 	Áidna maid 	sii jurddašit lea dinet ruđa jođanepmosit , muitalii Nilsen nuoraide .
– Dát 	áidna maid 	olbmot olggobealde Skandinavia dihtet sámiid birra lea ahte sii vázzet čiehgahpiriin ja sis leat bohccot .
Dat lea vejolaš : 	Áidna mii 	gáibiduvvo lea ahte don orut ja barggat Finnmárkkus dahje Davvi-Romssas - muđui eai leat makkárge eavttut čadnon dien buori ortnegii .
	Áidna mii 	dál lea čiegusin lea SG oaidnu .
– Mii leat guorahallamin ášši , lea 	áidna maid 	Avvila bolesat hálidit dadjat váidagii .
	Áidna masa 	Helmer lea ožžon doarjaga Unjárgga gielddas ja Finnmárkku fylkkagielddas lea cegget vuorkádávvira vistti , iige leat ohcan ge .
Muhto 	áidna mii 	váivvida lea , ahte dán sáhttá sihkkarastit dušše ovtta jahkái háválassii .
	Áidna gii 	máhttá , lea « automáhta telefuvnna vástideaddji » , muhto suinna gal ii ábut háleštit .
	Áidna gean 	mii deaivat gii ii leat nu ilus , lea Olgešbellodaga Stuoradiggeáirras , finnmárkulaš Raymod Robertsen .
	Áidna mainna 	Sámediggeráđi lahttu ii leat duhtavaš , lea go juohke fanas oažžu unnit reabbáeari go ovdal .
– 	Áidna mii 	lea buorre , lea ahte dáhpáhuvvá hirbmat ollu gávpogis .
	Áidna mii 	lea rievdaduvvon , lea ahte dasa lea ihttán maŋŋelehkku .
Sii dáidet leat dat 	áidna geat 	duođas leat viggan caggat bombemiid Hálkaváris .
Sáhttá measta dadjat ahte 	áidna gii 	váilu lea Mari Boine .
	Áidna mii 	oidnui ledje dušše Sámi ja Norgga leavggat mat heaŋgaje loanccut stákkus , ja soames turisttat geat váccášedje birra vistti govvenapparáhtaiguin .
Amoc lea dat 	áidna gii 	anárašsámegillii rappe ja son lea lihkostuvvan hui bures dainna .
Jođiheaddji digaštallamis ja sáhkavuoru ságastalli John Trygve Solbakk logai ahte 	áidna mii 	vel váilu sámigirjjálašvuođa ollašuhttimis lea árvvoštallansuorgi .
Muhto in mun lean 	áidna gii 	čirron , go fuomášin buohkaid čierrume .
– Mis leat máŋga buori nama , lea 	áidna maid 	Bargiidbellodaga sámedikkejoavkku jođiheaddji Egil Olli dadjá Min Áigái .
– 	Áidna geainna 	lea leamaš oktavuohta lea Torhild Berteusseniin .
	Áidna gean 	leat bálkáhan lea Mathis A. Skum , gii lea ceggen goađi , muitala Olsen gii orru hui čeavlái , erenoamážit ohppiideasetguin .
Dát lea dán rádjái 	áidna maid 	eat leat sáhttán dokumenteret .
Dat lea 	áidna maid 	son lohká Sámedikki sáhttit dán vuorus bargat boazodoallošiehtadusa hárrái .
Juoga mii duođašta ahte musihkkabirrasis lea jáhkku Nils Runii , lea go by:larm hoavda , Erlend Mogård-Larsen , lea erenoamážit bovden su oassálastit by:larm 06:s , ja son lea 	áidna guhte 	lea ožžon sierralaš bovdejumi , eará artisttat leat ferten kvalifiseret beassat čuojahit dán musihkkadáhpáhusas mii lea Tromssas guovvamánu 9. b. 2006.
	Áidna maid 	buvttadeaddji Leif Isak Nilut vuige lea ahte ohccit leat oahppásat sámi teáhtermáilmmis .
Son neavttaša « Sonja » ja lea ge 	áidna gii 	duođaid dán birrasis rahčá dan ala ahte galget eallit nu mo ovdal .
	Áidna mii 	sulastahtii lei go goappaš bihtáin ledje masá seamma neavttárat .
Ságahis , áidna iešheanat sámi aviisan ja 	áidna mas 	lea sámi eaiggáteanetlohku , ii ge leat nu stuora dárbu ođđa oasusinvestoraide .
	Áidna maid 	váillahan govaid dáfus lea eanet diehtu olbmuin ja guovlluin mat leat govain .
	Áidna mii 	lea bisson seammaláganin lea nissonolbmuid mánáid riegádahttin , beaškkala Rávdná .
ČIEH ' GAHPIR OAIVVI : 	Áidna mas 	Lordi-joavkku etnihkalašvuođa sáhtii oaidnit lei Suopma-háhtta lávlu oaivvis bihttá álgogeahčen .
Skuvla lea 	áidna mii 	fállá nuoraidspesiáliserema , mas oainnusmahttojuvvo erenoamážit nuoraidpastor-bálvalus .
Jesus Kristus lea áidna geaidnu Ipmila lusa , dat 	áidna gii 	lea jápmán olbmuid vealggi dihtii ja bajásčuožžilan .
– Olles borgemánu viežžat mii nuvttá biilaráđuid dás Kárášjogas , 	áidna maid 	biilaeaiggát ferte dahkat lea riŋgestit midjiide de mii buot eará bargat .
Moatti dálu olggobeallai ledje ráddjon 4-5 biilaráđu mat eai šat anit masage , 	áidna maid 	dahket lea nuoskkidit birrasa ja luonddu .
JORIHII : Aslat Niityvuopio lei 	áidna gii 	Guovdageainnu čáhcecrossas jorihii skuteriin albmaládje , muhto ii olbmái šaddan mihkkege .
Goddon 39 jahkásaš John Jensena ovttasássi lea dál 	áidna guhte 	lea áššáiduhtton Mátta-Várjjat goddináššis .
	Áidna mii 	lea sámegillii , lea dušše Finnmárkoopmodaga logo .
– Diet lea boastto diehtu , gieldda dállodoallu gal gierdá vuđolaš guorahallama , 	áidna mii 	dahká váttisvuođaid lea ruhtavátni , Nordberg vuige .
	Áidna maid 	sáhtat otnádilis dahkat lea rievdadaddat lay-out ja soaitit juoga sisdoalus rievdadaddat .
	Áidna mii 	lea buorre , lea ahte geahččalat doalahit movtta vaikko vásihat vuostehágu .
	Áidna guhte 	leamaš áibba vuosttá ahte njuolggadusat galget gáhttet sámi ealáhusaid ja meahcásteame , lei Álttá sátnejođiheaddji Geir Ove Bakken .
	Áidna mii 	lea mannan maŋos , lea idealisma ja mokta .
	Áidna maid 	mii gáibideimmet girjelágádusain lei ahte sii galget sáddet ovtta nuvttá girjji golmma olbmo lávdegoddái .
Sámediggi 	áidna mii 	dorvvu buvttášii
	Áidna mii 	lassána lea boarrásiid mearri .
GÁKTEVUOITI : Tormod Nilsen , Deanu MS , lea 	áidna guhte 	lea vuodján go lea gákti badjelis ja vel vuoitán , Dát lei 1990s .
	Áidna máid 	sáhttá cuiggodit lea bána mii lei veaháš dimis , muhto das lea váldán oahpu nuppe hávvái , dadjá Bueng .
Álbmotmeahccái son sávvá buresboahtima , go dat lea 	áidna mii 	suodjala boazodoalu .
– Dat lea 	áidna mii 	várjala boazodoalu ruvkedoaimmain ja eará sisabáhkkemiin , lohká Logje .
– Álbmotmeahcci lea 	áidna mii 	várjala boazodoalu ruvkedoaimmain ja eará sisabáhkkemiin , go boazodoalloláhka ii daga dan , de leat dego bággehallan váldit vuostá álbmotmeahci , lohká Logje .
Dat lei 	áidna maid 	Anáraš ráppár hálidii dadjat áššái go Min Áigi ságastii suinna telefuvnnas mannan lávvardaga .
Álbmotmeahccái son sávvá buresboahtima , go dat lea 	áidna mii 	suodjala boazodoalu .
– Dat lea 	áidna mii 	várjala boazodoalu ruvkedoaimmain ja eará sisabáhkkemiin , lohká Logje .
– Álbmotmeahcci lea 	áidna mii 	várjala boazodoalu ruvkedoaimmain ja eará sisabáhkkemiin , go boazodoalloláhka ii daga dan , de leat dego bággehallan váldit vuostá álbmotmeahci , lohká Logje .
Professora Reidar Elven Oslo universitehtas buvttii mannan vahkku cealkámuša univesitehta dutkanbláđis ahte 	áidna mii 	sáhttá ekologalaš vahága eastadit siskkit-Finnmárkkus lea heaittihit boazodoalu 50 dahje 100 jahkái .
Lagas ovttasbargu eiseválddiiguin lea 	áidna mii 	sáhttá veahkehit , lohká Sara ja muitala beaivválaččat bargat sisabáhkken áššiiguin maidda sii dávjjimusat besset buktit cealkámušaid hui maŋŋit .
Eat leat gullan sis eat fal eat maidege , dat 	áidna maid 	mii diehtit leat dat dieđut maid leat mediijaid bokte ožžon .
Boađus maiddái čájehii ahte 	áidna mii 	rievddai olggobeale ássiide lei haddi , nugo bivdo- ja guolástuskoarttain .
Hjelleset lea 	áidna gii 	ii oro Guovdageainnus , muhto áigu dáid áiggiid boahtit Guovdageidnui nu dávjá go astá skearru dihte .
Sara muitala eiseválddiid lohppidan ja lohppidan suddjet boazodollui eatnamiid , muhto ; – In leat ovttage kárttas vel oaidnán gos dát eatnamat leat , 	áidna maid 	gullat leat moaittagat ahte mii boazodoallit leat buot servvodatovdánemiid vuostá , muhto eat mii leat vuostá muhto geahččalit iežamet eallima ja ealáhusa suddjet , loahpaha NBR jođiheaddji Nils Henrik Sara .
Linda lea 	áidna gii 	diehtá ahte Juhán lea čiehkan njuola ja dávggi iežas lávkii .
	Áidna masa 	nagodin váikkuhit lei ahte ášši lohppii lasihuvvui diehtu ahte ággan válljemiidda lea maiddái ahki , ja ná media besttii iežas dan váttisvuođas ahte eai muital duohtavuođa ieš áššis , baicce lasihedje dan siidocealkagii .
KFUK-KFUM lei 	áidna gii 	jienastii heaittiheami vuostái .
2.3.4 Earalágan suodjaleamit Dát suodjaleamit maid birra dás ovddabealde leat máinnašan , eai leat 	áidna mat 	sáhttet leat áigeguovdilat .
Dáid álbmotrievttálaš gažaldagaid gieđahallamis NAČ 1984:18:s lea almmá buohtastahttima haga vuđolamosit mii dássážii lei Norgga bealde oppanassiige , ja várra 	áidna mii 	dássážii govda ákkastallamiin meannuda álbmotreivttálaš kultursuodjalusa Norgga sámiide .
Eanaja čáhcevuoigatvuođaid riektedili nuppástus sáhttá leat váikkuhangaskaoapmi , dahje dihto diliin vaikko 	áidna mii 	gullá áššái .
Kommandánta lea 	áidna gii 	atná vuoigatvuođas , ja gii dál oažžu iežaslaš sisaboađu monnemisge .
Dat 20 kvena Álttáeatnogáttes , 4 dáčča ja 3 sápmelačča ledje 	áidna geat 	
	Áidna máid 	sii galge Norgga eiseválddiide máksit , lei diidu ( vrd. Knags relasjon 1704:s .
Dát galggai čađahuvvot dainnalágiin ahte sii galge gaskaboddosaččat leahkit 	áidna geat 	galge oažžut eatnama ávdin
Muhto dát rusttet lea 	áidna mii 	nagoda doarvái elrávnnji háhkat 5. guvlui , ja danin ferte ávžžuhit hukset dan go haddedilálašvuođat dahket huksema vejolažžan
Mu iežan dutkan Finnmárkkulága sisafievrrideamis čájeha ahte luonddugeavaheapmi oallugiidda lea 	áidna mii 	ovddasta áibbas eksistensiella árvvuid čadnon orrunsaji válljemii Norggas .
Danne lea ge Sámediggi dat 	áidna mii 	juolluda jahkásaš doarjaga álgoálbmotkantuvrra doi ­bmii Murmánskkas .
Danne lea ge Sámediggi dat 	áidna mii 	juolluda jahkásaš doarjaga álgoálbmotkantuvrra doi ­bmii Murmánskkas .
Danne lea ge Sámediggi dat 	áidna mii 	juolluda jahkásaš doarjaga álgoálbmotkantuvrra doi ­bmii Murmánskkas .
Danne lea ge Sámediggi dat 	áidna mii 	juolluda jahkásaš doarjaga álgoálbmotkantuvrra doi ­bmii Murmánskkas .
Danne lea ge Sámediggi dat 	áidna mii 	juolluda jahkásaš doarjaga álgoálbmotkantuvrra doi ­bmii Murmánskkas .
Deanu joatkkaskuvla lea fylkka unnimus , muhto maiddái dat 	áidna mas 	leat eanandoallofága gullevaš fálaldagat .
Várggáid joatkkaskuvla lea 	áidna mii 	fállá oahppoprográmma mearrabiebmosuorggis , ja sii leat dehálaš regionálaovddideaddjin dán suorggis .
Muhto mii čujuhit seammás maiddái dasa ahte mobiila- ja interneahttageavahanvejolašvuohta ii leat dat 	áidna mii 	stivre ássama , leat maid eará deaŧalaš fáktorat .
Sortland guorahallan oahpponeavvuid mat geavahuvvojit joatkkaskuvladásis , mas sámi leat 	áidna geat 	namuhuvvojit ovtta oahpponeavvus mii lea elliid ja luondduvii birra ( http://www.forskning.no/artikler/2011/april/284665/http://www.forskning.no/artikler/2011/april ) , ja guorahallan čájeha muđui dasto ahte oahpponeavvuin váilot ovdamearkkat Davvi-Norggas – juoga mii dagaha ahte ohppiid vejolašvuohta bidjat oktii máhtolašvuođa iežas kontekstii hedjona .
Sortland guorahallan oahpponeavvuid mat geavahuvvojit joatkkaskuvladásis , mas sámit leat 	áidna geat 	namuhuvvojit ovtta oahpponeavvus mii lea elliid ja luonddu ( http://www.forskning.no/artikler/2011/april/284665/http://www.forskning.no/artikler/2011/april ) birra , ja guorahallan čájeha muđui dasto Čoahkkingirjji čállit : Ellen Aina Eira // Ellen Mienna
Dat 	áidna masa 	Sámediggi orro ožžon doarjaga lea dikki miellaguoddu , ahte « vuosttažettiin sihkkarastit dohkálaš doaimma dáláš sámi kulturinstitušuvnnaide ovdal go ođđa stuorra huksenprošeavttat álggahuvvojit » .
Dat 	áidna masa 	Sámediggi orro ožžon doarjaga lea dikki miellaguoddu , ahte « vuosttažettiin sihkkarastit dohkálaš doaimma dáláš sámi kulturinstitušuvnnaide ovdal go ođđa stuorra huksenprošeavttat álggahuvvojit » .
Dat 	áidna masa 	Sámediggi orro ožžon doarjaga lea dikki miellaguoddu , ahte « vuosttažettiin sihkkarastit dohkálaš doaimma dáláš sámi kulturinstitušuvnnaide ovdal go ođđa stuorra huksenprošeavttat álggahuvvojit » .
Mis leat dáppe nu uhccán vejolašvuođat , ja rievdan lea 	áidna mii 	min dilis bissu .
Dat 	áidna masa 	Sámediggi orro ožžon doarjaga lea dikki miellaguoddu , ahte « vuosttažettiin sihkkarastit dohkálaš doaimma dáláš sámi kulturinstitušuvnnaide ovdal go ođđa stuorra huksenprošeavttat álggahuvvojit » .
Dat 	áidna masa 	Sámediggi orro ožžon doarjaga lea dikki miellaguoddu , ahte « vuosttažettiin sihkkarastit dohkálaš doaimma dáláš sámi kulturinstitušuvnnaide ovdal go ođđa stuorra huksenprošeavttat álggahuvvojit » .
Dat 	áidna masa 	Sámediggi orro ožžon doarjaga lea dikki miellaguoddu , ahte « vuosttažettiin sihkkarastit dohkálaš doaimma dáláš sámi kulturinstitušuvnnaide ovdal go ođđa stuorra huksenprošeavttat álggahuvvojit » .
Mis leat dáppe nu uhccán vejolašvuođat , ja rievdan lea 	áidna mii 	min dilis bissu .
Danne lea ge Sámediggi dat 	áidna mii 	juolluda jahkásaš doarjaga álgoálbmotkantuvrra doibmii Murmánskkas .
	Áidna maid 	dárbbašat dáhkat leat sáddet čálalaš ákkastallama , man guhkkodat lea eanemustá 1-2 siiddu , árvvoštallanlávdegotti čállái , Ruoŧa sámedikkis .
Mu bárdni dolká sámegillii - son lea 	áidna gii 	lea dieđihan sámegiela oahpahussii , muhto oahpaheaddji áigu geahččalit ráhkadit buoret vuogi masa seaguha olles luohká , muhto sáhttá go nu gal ?
Muitalusa mielde lei boares áddjá , gii lei 	áidna gii 	duosttai mannat dan cuoppu ovdii .
	Áidna mii 	orru čielggas , lea ahte dán guokte bearraša sosiála čearddalaš stáhtus lei ` kveana ' .
	Áidna mat 	fágain ledje ođđasat , ledje geologiija , eananoahppa ja šibitfága .
Mun dearvvahin ollusiid , muhto 	áidna gean 	muittán bures , lei Pávval Niillas .
Fáhkka mun ledjen áidna bearrašisttán geas eai lean gait dát biktasat , ja 	áidna guhte 	ii atnán gávtti .
Mun ledjen 	áidna geas 	lei pedagogalaš oahppu .
	Áidna maid 	muittán lea ahte fertiimet dadjat :
	Áidna mii 	ii lean nu buorre lei go galggaimet nu árrat sisa eahkediid , diibmu ovccis ja go ledje ollu bihtát , de in báljo geargan šat iehčan luohkálaččaiguin ovttastallat .
Hans Olaf Hamrell Nilsen lea 	áidna gii 	lea leamaš virgáibiddjojuvvon Stáhta boazodoalloskuvlla rektorin .
– Ii lean nu álki leahkit 	áidna gii 	galggai nuppi skuvlii mannat moatti geardde vahkus .
Moadde jagi lei mu movttiidahttin 	áidna mii 	doalahii Viktora sámegieldiimmuin .
Oažžut lohkangelbbolašvuođa lei juoga eará go maŋŋá , 	áidna mii 	galggai lei gymnása eksámen dahje examen artium , manin dan dalle gohčodedje .
Váhnemiid gaskkas geat čuvvo mánáideaset vuosttaš skuvlabeaivái , ledjen mun 	áidna gii 	in máhttán sámegiela .
	Áidna maid 	áddejin das mii daddjui dien beaivvi , lei « buorre iđit » .
	Áidna mii 	geažuhivččii sápmelašvuođa min birrasis , lei bearaš mii lei boahtán Ruoŧas ja orui Sisnuorres .
Mun lean 	áidna guhte 	orun sámi guovllus .
Muhtin ohppiideahkedis ráhkadeimmet neavttalmasa mas daddjui ahte 	áidna mii 	lei sámi dan skuvllas lei namma – mii lei dárogillii .
Ledjen miehtá áiggi 	áidna geas 	lei ovdaskuvlaoahpaheaddjioahppu .
» Formálalaš máhttu lea 	áidna mas 	lea árvu , reála máhtus ii leat makkárge árvu .
	Áidna mas 	beroštedje lei leimmet go mii oahppan dan bajil , eai beroštan das ipmirdeimmet go mii maid logaimet .
Muhto mun in ipmirdan mii dat stiila lei , 	áidna maid 	dihten lei ahte go njuikejedje sabehiin , de ožžo « stiilla » , muhto in ipmirdan mo dan čállit .
	Áidna mii 	mus lei oaivvis lei guollebivdu , ja skuvllas eat oahppan maidege mii livččii ávkkálaš bivdui .
Dat geaidnu soaitá gal neaktit guhkkin , muhto lea goit 	áidna mii 	doaibmá dán dáfus .
	Áidna maid 	dávjá oidnen máilmmis lei várri , dat oassi váris mii glása čađa oidno , okta njealječiegat oassi Loavgaváris .
	Áidna masa 	duostá mieđihit lea dát : mii suovvat ahte mánát geavahit lohkan- ja oahppogirjjiid main lea dárogiel teaksta sámegielteavstta bálddas , go danin ožžot čeahpimus mánát vejolašvuođa oahpásmuvvat dárogillii skuvlavázzima olis .
	Áidna man 	sealggadin dadjat lei « Bittu » , beana , viellja , ja « e e » , eadni .
	Áidna maid 	muittán gullan lea beanašáikasa .
	Áidna mii 	lei váttis , lei go šadden buot daid olbmuid lusa guossái .
Ii oktage sis geat barge ja heivehalle munnje skuvlafálaldaga , ipmirdan ahte 	áidna maid 	háliidin lei leat dego earát , máhttit dan maid earát ja oahppat dan maid earát .
	Áidna gii 	finai guossis lei Isak Østmo , ovddeš oahpaheaddji Kárášjogas .
Anton Hoëm lei dan áigge 	áidna gii 	lei dutkan sámi skuvladiliid .
	Áidna gii 	beroštii sápmelaččain lei oarjenorgalaš gii oahpahii religiovnna , muhto ii son ge namuhan sápmelaččaid oassin lagasbirrasis .
	Áidna mainna 	su sáhttá šállošit , lea ahte behtolaš diehtojuohkkit sáhttet sutnje muitalan áibbas boastut .
Dat 20 kvena Álttáeatnogáttes , 4 dáčča ja 3 sápmelačča ledje 	áidna geat 	
	Áidna máid 	sii galge Norgga eiseválddiide máksit , lei diidu ( vrd. Knags relasjon 1704:s .
Dát galggai čađahuvvot dainnalágiin ahte sii galge gaskaboddosaččat leahkit 	áidna geat 	galge oažžut eatnama ávdin
Muhto dát rusttet lea 	áidna mii 	nagoda doarvái elrávnnji háhkat 5. guvlui , ja danin ferte ávžžuhit hukset dan go haddedilálašvuođat dahket huksema vejolažžan
2.3.4 Earalágan suodjaleamit Dát suodjaleamit maid birra dás ovddabealde leat máinnašan , eai leat 	áidna mat 	sáhttet leat áigeguovdilat .
Dáid álbmotrievttálaš gažaldagaid gieđahallamis NAČ 1984:18:s lea almmá buohtastahttima haga vuđolamosit mii dássážii lei Norgga bealde oppanassiige , ja várra 	áidna mii 	dássážii govda ákkastallamiin meannuda álbmotreivttálaš kultursuodjalusa Norgga sámiide .
Eanaja čáhcevuoigatvuođaid riektedili nuppástus sáhttá leat váikkuhangaskaoapmi , dahje dihto diliin vaikko 	áidna mii 	gullá áššái .
Kommandánta lea 	áidna gii 	atná vuoigatvuođas , ja gii dál oažžu iežaslaš sisaboađu monnemisge .
